ULUSLARARASI MUĞLA ÇAM BALI VE ARICILIK KONGRESİ RAPORU

ULUSLARARASI MUĞLA ÇAM BALI VE ARICILIK KONGRESİ RAPORU
(25–27 Kasım 2008)

Mevcut durum: Ülkemiz, geniş flora sahaları, çiçeklenme için uygun mevsimleri, topoğrafik yapısı, bal verimi yüksek kır çiçekleri, endüstri bitkileri(pamuk, ayçiçeği), akasya, kestane, ıhlamur, kızılçam ormanları gibi doğal kaynaklar yönünden arıcılık için son derece şanslı bir coğrafyadadır.
Ülkemizde arıcılıkla yaklaşık 150 bin ailenin vazgeçilmez geçim kaynağıdır. Bal üretimimiz 93 bin ton,5,9 milyon arılı kovan varlığı, kovan başına ortalama bal üretimimiz de 17 kg. seviyesindedir. Dünya bal üretiminde iyi bir paya sahip olan ülkemiz bal ve balmumu dışındaki; arı sütü, polen, propolis, arı zehiri gibi ilaç kozmetik sanayisinde kullanılan ürünlerin üretiminde yeterli değildir. Dünyada arılı kovan sayısı itibariyle 2. sırada, bal üretimimiz itibariyle de 4. sırada yer alan ülkemiz bal verimliliği açısından yeterli değildir.
Arıcılığımızın ülke ekonomisine katkısı, bal ederi olarak günümüz itibariyle 850 milyon YTL Tozlaşma ile bu değerin iki yüz katı katma değer sağlamaktadır. Ülke Milli Gelirinin % 7,5 anlamına gelir. Doğada arılar yoksa bitkisel üretim ortalama % 47 daha az olmaktadır. Arılar bitkiler de tozlaşma sağlayarak üretimde önemli artış sağlıyor. Organik gıda üretimine katkısıyla da dikkati çekmektedir

ÖNEMLİ KONU BAŞLIKLARI

Polinasyon: Dünyada tarım ile uğraşan gelişmiş ülkeler, bitkisel üretimdeki verim artışı ve doğal tozlaşma için arıcılara para ödemektedir. Bu ülkelerde arıcının gelirinin %60 tozlaşma kirasından gelmektedir. Bal arıları bitkilerin %85 de polinasyon yapıyor. ABD, Avustralya dan 100 000 koloniyi her yıl polinasyon için getiriyor. Bal arıları ürün değerini 200 katı polinasyon ile katma değer üretiyor.

Gezginci arıcılık sorunları: Muğla arıcılığı aynı zamanda Türkiye arıcılığıdır. Ülke arılarının % 40 Muğla bölgesinde çam balı üretim alanlarına gelmekteler.
Her bölge, ülke arıcısına açık tutulmalıdır. Konaklamadaki yer kirası sorunu giderilmeli.
Arı sağlık raporlarının geçerlilik süresi mevsimlik (yayladan dönecek) olacak şekilde düzenlenmeli.

Arı biyolojisi: Biyolojik çeşitliliğin takip edilmesi; Anadolu (A.Melifera Anatolica), Karadeniz (A. M.causcasica), Muğla(A.M Anatolica), Kafkas (A.M causcsica) ve Trakya (A.M.Mecedonica) da bulunan ülkemiz arıları koruma altına alınması. Ayrıca A.M.Meda, A.M.suyrica gibi arılarda Anadolu da bulunmaktadır.
Bal arılarının ıslahında hastalıklara dayanma, Varroa ile mücadele, çevreye uyum, verimlilik öne çıkan karakterler olmalı.
ABD bilim adamlarının Türkiye den 2009 yılında arı spermi götüreceklerini söylemiş olmaları, arılarımızı korumamız gerekliliğini bir kere daha ortaya koymuştur.

Arı sağlığı: İhbarı mecburi hastalıklar tazminatlı olmalı. Bu nedenle ülkesel arı sağlığı projesi uygulanmalı.
Bal arılarını sağlığını arıcının bilgisizliği (kullanılan akarisitler, Fungusitler, Antibiyotikler, sistemik ilaçlar), çevre şartları( sanayi atıkları, çeşitli kirleticiler, Zirai mücadele ilaçları, İklim değişmeleri) ve arı florasının yeterli olmayışı bozmaktadır.
Arı sağlığında kullanılan ilaçların kontrolleri yapılmıyor, Üretildiği coğrafyada etkili olan bir preparat başka bir yerde etkin olmayabiliyor.
AB ülkelerinde yasak olan arı ilaçları ve tarım ilaçları hala Türkiye de kullanılıyor.
AB ülkelerinde Arı sağlığında kullanılan ilaçlar arıcıların örgütlerince dağıtılıyor, uygulanıyor ve takip ediliyor.

Temel petek ve üretim girdileri: Temel petek120 derecede sterilize yapılmalı. Arı yemi, arıcılık malzemeleri, Santrafüjler ve ekipmanları Türk Gıda kodeksi normlarına uygun olmalı. Böylece arıcıların sırf kullandıkları malzeme yüzünden mağdur olmaları engellenmeli.

Destekler: Tarım ve hayvancılığa uygulanan desteklerden arıcılığın da yeterince ve hak ettiğince faydalanması sağlanmalı.
AKS girmiş arıcılar Laboratuar, Arı ilaçları, Ürün çeşitliliği, Polinasyon, Damızlık ana arı ve eğitim desteği alabilmeli.

Pazarlama ve arı ürünlerinin değerlendirilmesi: Tüketiciye kalıntısız bal yedirmek, arıcıların sorumluluk anlayışının bir gereği olmalı.
Mevcut şartlarda pazarlamada sonuç alınamaz ise TAB olarak, üreticiden tüketiciye doğrudan satış kanalı devreye girecektir.
Dünyada uygulanan bu sistemin ülkemizde de uygulanması için çalışılacaktır.
Apiterapi ürünlerinin üretilmesi yolunda işletmelerin ihtisaslaşması için projeler üretip, bu konu ile ilgili eğitimler yapılamalı. Arı ürünleri kullanımı öne çıkarılmalı, Dünyada bu konuda çalışanlarla işbirliği yapılmalı.
Tekel olduğumuz çam balında ulusal strateji belirlemeliyiz.

Üretim tekniği: Modern arıcılık, vasıflı ana arı üreterek ve kullanılarak yapılır. Ana arı üreten işletmeler yeniden yapılandırılmalı.
Sözleşmeli arıcılık projelerine geçilmeli. İyi tarım uygulamaları bu projede hayata geçirilmeli, ürün çeşitliliği, birim kovandan alınan ürünün artışı, kalıntısız bal üretimi ve sağlıklı arı yetiştiriciliği bu projelerle arıcımızın hizmetine sunulmalı.

Eğitim: TAB tarafından Ülkesel arıcılık eğitim projeleri hazırlanıp, Ulusal veya Uluslar arası kaynaktan yararlandırılmalı.
Arı ve arı ürünleri konusunda, Tüketiciyi ve üreticiyi bilinçlendirmeye yönelik, kongre, konferanslar, sempozyumlar, paneller düzenlenmeli. Ayrıca basılı ve görsel yayın yolu ile bu konuda toplum bilinci oluşturulmalı.

Dünya ile uyumlu çalışma: TAB uluslar arası arıcılık örgütlerine üyeliğini tekrar sağlamış olup. Apimondia tarafından organize edilen dünya arıcılık kongresinin ülkemizde yapmak için Apimondia başkanı ve yetkilileri ile görüşmeler yapıldı.

Balsıra böceği: Fıstık çamı ve Kızılçamlar da yapılan çalışmalar göstermiştir ki bu ormanların fakir köylünün geçimi olduğu, insanları köyünde mutlu olarak tuttuğu gerçeği önemlidir. Kalıcı ve sürdürülebilir bir arıcılık, için çam alanları korunmalı.
Balsıra böceğinin ağaçlara zararsız olduğu, Ekonomik bir değer olarak işletilmesi gerekmektedir. Zararlı böcek sınıfından çıkarılması gereği görülmüştür.
Balsıralı ormanların genişletilmesi yönetin projeleri hazırlanmalı. Komşu ülke Yunanistan AB aldığı projeler ile Türk çam balına rakip olmuştur.
Çam alanlarında yapılan ilaçlı mücadele, Toz bulutları ve Kesilen ağaçlar üretimi azaltmaktadır.

TAB Çalışmaları: Arıcılık ekonomisi, Arı biyolojisi, Arı sağlığı, Polinasyon ve Ballı bitkiler, Arıcılıkta teknoloji ve kalite, Apiterapi, Gezgin Arıcılık ve kırsal kalkınma konularını kapsayan konu başlıkları altında, ülke üretimi ve ihracatını artırma hedeflenmiştir.

Kongrenin sağladıkları: Uluslar arası kongreleri yapabilecek birikim var.
Türk arıcısı ile yerli yabancı bilim adamlarını, sektör temsilcilerini buluşturdu. Küresel iklim sorunlarından dolayı, kongreye katılan ülkelerin bilim adamları kendi ülkelerinde, yeni arıcılık programları uyguladıklarını bildirdiler.
Arıların yaşatılması için gereken yapılmalı, arısız doğanın öleceği belirtildi.

Bahri Yılmaz
Zir. Yük. Müh.